Verslag: Verhalensalon over zand en veen
Op woensdagavond 22 april organiseerden het Haags Historisch Museum en Haags Verhaal een interactieve verhalensalon in de Centrale Bibliotheek aan het Spui. Centraal thema. De tweedeling tussen zand en veen ofwel Hagenees of Hagenaar.
Onder leiding van presentator Astrid Feiter en gespreksleider Hizir Cengiz werd het een avond van luisteren én delen. Curator Valerie Veenvliet het Haags Historisch Museum opende met een heldere historische schets. Het feit is dat Den Haag gebouwd is op verschillende grondsoorten. Op het hoger gelegen zand werden de grotere huizen gebouwd en op het lager liggende veen, de arbeiderswoningen. Over het algemeen wordt de Laan van Meerdervoort als een scheidingslijn aangehouden. Alles richting de zee is zand en alles landinwaarts veen. Dat heeft door de jaren heen niet alleen ruimtelijke, maar ook sociale verschillen gevormd.
Peter Duivesteijn van De Ooievaart, geboren op het veen en Yolanda Bosman, geboren op het zand, deelden vervolgens hun persoonlijke verhalen. Twee perspectieven die elkaar vonden in een gedeelde verbondenheid met de stad. Daarna werden bezoekers actief betrokken. In kleine groepen was er ruimte om vrijuit te praten. Opvallend. De zand veen thematiek, net als Hagenaar of Hagenees, lijk minder te spelen bij de aanwezigen dan gedacht. Een onlangs uitgezonden serie op tv heeft met stereotypes dit beeld versterkt, vooral voor buitenstaanders. Ook zelf zie ik me gewoon als inwoner van Den Haag. Zonder hokje of geografische tag. Ik voel me niet beter dan het veen, maar ook niet minder dan het zand.
Wat tijdens de gesprekken steeds duidelijker werd, is dat die labels uiteindelijk weinig zeggen over wat iemand kan bereiken. Voorbeelden liggen er genoeg. Wijlen Adri Duivesteijn, geboren op het veen, maar als Haagse wethouder bepalend geweest voor grote stedelijke ontwikkelingen zoals het IJspaleis (stadhuis), het volksbuurt museum en de herinrichting van de Vaillantlaan. Zijn jongere broer Peter Duivesteijn, bracht als één van de oprichters van de succesvolle Ooievaart Rondvaarten economische waarde terug naar de Haagse grachten. Maar ook Thijs Caffa, geboren bij de Zuidwal in de binnenstad, die met Mammoet Oude Bouwmaterialen inmiddels als duurzame ondernemer is genomineerd voor de Haagse Parel 2026 waar nog op gestemd kan worden. En natuurlijk Richard Kanters, geboren in Morgenstond. Hij zette 23 jaar geleden met Stichting Party-Mania de basis voor een platform Stappen in Den Haag, dat nog steeds het Haagse uitgaansleven verbindt.
Tijdens de avond werd gevraagd om een persoonlijk verhaal en een voorwerp. Voor mij komt dat samen. Sinds 2003 ben ik als vrijwilliger betrokken bij Stichting Party-Mania. Wat begon als een simpel lijstje met feesten, groeide uit tot de meest complete uitgaansagenda van de stad. Mijn voorwerp is onze waaier. Net als onze bekende stickers staat het voor jaren bouwen, groeien en mensen samenbrengen op festivals en in het nachtleven..
De groepsgesprekken riepen meer van zulke vragen op. Waar ben je trots op als Hagenaar. De Pier en de Skyline. Pas achteraf dacht ik aan de vele vrijwilligers die de stad verbinden, leefbaarder en mooie maken. En aan ons mooie Haagse dialect. en wat is een gemis? Dat antwoord kwam sneller. Parkpop in het Zuiderpark. Maar ook de Tong Tong Fair op het Malieveld, die we nog steevast de Pasar Malam noemen . Evenementen die voor veel inwoners de beleving van de stad bepaalden.
De verhalen van de avond worden geselecteerd voor de tentoonstelling Den Haag, Stad van Zand en Veen, die in 2028 te zien is bij de heropening van het Haags Historisch Museum.
Mijn conclusie: De kracht van de stad zit niet in de grond waarop ze gebouwd is, maar in de mensen die haar dagelijks vormgeven. Het laat zien dat afkomst hooguit een vertrekpunt is. Geen eindstation. Uiteindelijk maken houding, keuzes en inzet het verschil. Haags Verhaal is een mooi initiatief om meer te weten te komen over de Stad Den Haag en te verbinden.
