Verslag sessie ‘Den Haag Bruist’ Stadmakersfestival

Een verslag van de sessie ‘Den Haag Bruist’ op het Stadmakersfestival ofwel Den Haag: Tijd om te knallen, niet meer te fluisteren

Sinds 2003 zijn we de uitgaanswebsite voor de Haagse nacht. We liepen mee langs parties, raves, experimentele events, clubavonden, kunstprojecten en festivals. Dus we zijn ruim twintig jaar lang stille getuigen van talloze hoogtepunten en onvermijdelijke dieptepunten. Vrijdag 21 november zaten we in Amare bij de sessie ‘Den Haag Bruist’ van het Haags Stadmakersfestival. Samen met de Nachtburgemeester, vertegenwoordigers van de Nachtraad, organisatoren, gemeenteambtenaren en betrokken bezoekers. De energie in de zaal liet geen twijfel. De passie voor de stad en haar nachtleven is er volop. De vraag is alleen of Den Haag de sprong durft te wagen.

De gemeente zegt dat de stad wil bruisen. Toch lopen nachtmakers nog te vaak vast omdat onduidelijk is bij wie ze precies moeten aankloppen. De Nachtvisie biedt verlichting en haalt bureaucratie deels weg, maar concrete actie blijft vaak uit. Er wordt gepraat, maar er wordt te weinig gehandeld. En dat is precies een punt waar Stappen in Den Haag al jaren op hamert. Dit verslag is onze scherpe blik op een sessie vol ideeën, ambities en de realiteit daarachter.

De Broedplaats voor nachtmakers

Eén van de meest urgente punten die nachtmakers naar voren brachten, is het ontbreken van een fysieke plek voor nachtmakers en nieuw talent. De DJs, producers en startende organisatoren hebben geen ruimte om te oefenen, te ontwikkelen of elkaar te ontmoeten. Afspraken met sponsors, investeerders en leveranciers vinden vaak plaats op een terras of in de bibliotheek. Hiphop, pop en beeldende kunst beschikken over gesubsidieerde broedplaatsen, maar voor de nachtcultuur blijven de deuren gesloten. De reden die vaak wordt genoemd is dat deze broedplaatsen al vol zitten. Maar het signaal is breder dan dat. Het voelt als een gebrek aan erkenning.

Creativiteit floreert niet in isolatie. Het heeft ruimte nodig, uitwisseling, energie. Als bestaande broedplaatsen geen plek willen of kunnen bieden, moet de gemeente ingrijpen. Herallocatie van een deel van de subsidiestromen is dan logisch. Dat budget kan de basis vormen voor een nieuwe, specifieke hub voor het nachtleven. Een plek die laat zien dat nachtmakers net zo veel recht hebben op ruimte en ondersteuning als andere culturele disciplines. Een plek die talent niet wegjaagt, maar juist laat groeien.

Waarom talent de stad verlaat

Dat (jong) Haags talent richting Amsterdam, Rotterdam of Berlijn vertrekt, is geen incident maar een structureel verlies. Deze steden bieden ruimte om te experimenteren, laten makers groeien en accepteren dat ontwikkeling soms betekent dat je mag falen. Den Haag doet dat te weinig. Er zijn nauwelijks veilige, betaalbare of gesubsidieerde plekken waar nieuw talent kan oefenen, optreden of zich kan vestigen. Misschien kan dit probleem deels met een broedplaats voor nachtmakers opgelost worden.

Elke DJ, producer, organisator of creatieve maker die vertrekt, is een gemiste kans voor jullie als publiek en een aderlating voor de stad. Een stad die ’s nachts leeft, leeft overdag dubbel zo hard. Dat ziet ook internationaal talent. Voor expats en multinationals is een bruisend nachtleven geen luxe, maar een voorwaarde om hier te willen wonen en investeren.

En het gaat verder dan alleen makers. Zelfs Stichting Party Mania kreeg de afgelopen jaren meerdere concrete aanbiedingen van burgemeesters en wethouders uit andere steden, compleet toezeggingen, om een lokale variant van Stappen in… voor hún stad op te zetten. Dat soort voorstellen komen niet uit de lucht vallen. Ze laten zien hoe waardevol Haagse kennis en ervaring buiten de stad wordt gevonden. Het wrange is dat Den Haag die waardering vaak juist niet geeft.

Dit patroon zagen we eerder. Denk aan het vertrek van het North Sea Jazz Festival, dat ooit naar Rotterdam verhuisde omdat die stad wél ruimte, medewerking en visie bood. Talent en expertise vertrekken niet omdat ze willen, maar omdat ze elders wél worden gefaciliteerd. De uitdaging voor Den Haag is duidelijk. Koester wat je hebt, creëer ruimte voor groei en verbind makers met ervaren krachten. Alleen dan blijft de stad aantrekkelijk, creatief en toekomstbestendig.

Het locatieprobleem blijft de achilleshiel

Ondanks alle ambities blijft het tekort aan locaties een van de grootste obstakels voor de groei van de Haagse nachtcultuur. De uitgaanskernen zijn zwaar gereguleerd, terwijl de stad tegelijk vol staat met leegstaande panden van o.a. het Rijk en tal van onbenutte ruimtes buiten woongebieden. Ook op industrieterreinen zoals de Binckhorst, Kerketuinen en de Laakhavens is de leegstand zichtbaar.

Waarom worden deze gebouwen, die soms jarenlang op herbestemming wachten, niet ingezet als tijdelijke pop-upclubs. Dit soort creatief ruimtegebruik is precies wat Den Haag nodig heeften wat in andere Europese steden zeer goed werkt.. De oplossing ligt in feite klaar. Richt je op leegstand buiten het drukke centrum. Kies voor plekken waar nauwelijks omwonenden zijn en waar geluidsoverlast minimaal blijft. Een stad hoeft niet elke nacht stil te zijn. Soms moet je bewust ruimte durven maken om te knallen.

Een nachtmaker stelde deze vraag terecht aan de gemeente. Als organisaties al jarenlang goed bekendstaan bij de gemeente, moet het eenvoudig zijn dit aan te tonen in gesprekken over een nieuwe locatie. Dat vraagt om pragmatisme. Niet om nog meer regels, maar om flexibiliteit en durf. Alleen zo blijft de nacht toekomst krijgen.

Overlast of Prioriteit? Pragmatisme Ontbreekt

​De discussie over omwonenden is voorspelbaar, maar er werd in Amare een terecht kritische noot gekraakt: wie in een uitgaanskern gaat wonen, moet rekening houden met geluid en beweging.

​In Rotterdam en Amsterdam wordt een pragmatischer beleid gevoerd met minder strikte handhaving en meer ruimte voor de nacht. Den Haag verschuilt zich echter vaak achter landelijke regels, wat resulteert in een beperking van mogelijkheden, zowel in de centra als op locaties zoals het Malieveld.

​Cruciaal: een bruisend nachtleven is niet alleen cultureel waardevol; het is een economische noodzaak. Multinationals en expats  die Den Haag moet aantrekken, beschouwen een actief cultureel en uitgaansleven als een cruciale randvoorwaarde. Steden als Berlijn en Antwerpen trekken internationaal talent aan, niet alleen met banen, maar met een stad die leeft na zessen. Een stad die ‘s nachts leeft, leeft overdag dubbel zo hard.

De Nacht: Van Lobby tot Insomniacafé

​Er kwamen opvallende, zij het excentrieke, ideeën naar voren, zoals een netwerkplek voor rijksambtenaren om na werk door te borrelen en zelfs een insomniacafe voor mensen met slapeloosheid. Hoewel deze initiatieven de breedte van de behoefte tonen, lijken ze de kernproblematiek te verdoezelen. De focus moet liggen op het faciliteren van de veilige, vitale, jonge, culturele nachtcultuur, niet alleen op niche-concepten.

Waar waren de beslissers?

Toch viel er ons tijdens de sessie iets op wat niet genegeerd kan worden. De afwezigheid van echte beleidsmakers. Waar waren de raadsleden die zich inzetten voor horeca en cultuur? Waar waren de wethouders die de koers van de stad bepalen? En waar waren de beleidsmakers die uiteindelijk beslissen wat er wel en niet gebeurt in de Haagse nacht?

Er zaten een paar sterke, communicatieve ambtenaren in de zaal. Zij konden veel toelichten, vragen beantwoorden en meedenken. Maar hoe waardevol hun rol ook is. Hun werk moet uiteindelijk door de gemeenteraad worden bekrachtigd. Beleidsstukken veranderen pas iets wanneer bestuurders bereid zijn verantwoordelijkheid te nemen.

Het blijft daarom moeilijk te begrijpen dat een betrokken wethouder wel zichtbaar is bij de feestelijke presentatie van een Nachtvisie of Nachtpact, maar afwezig blijft wanneer het gesprek begint bij de basis. Juist in deze fase is politieke aanwezigheid nodig. Hier wordt bepaald welke ideeën toekomst krijgen en welke slechts ideeën blijven. De nacht verdient meer dan alleen woorden op papier. De nacht verdient bestuurders die komen opdagen.

Conclusie: Van Belofte naar Besluit

Ondanks het duidelijke leiderschap van de nieuwe Nachtburgemeester Lotte Ottevanger bleef na afloop een gevoel van onzekerheid hangen. De centrale vraag is simpel. Welke van deze veelbelovende ideeën worden werkelijkheid? En wanneer kunnen we de beloftemakers aanspreken op concrete stappen en echte deadlines? De magie van de nacht ontstaat vaak aan de randen. In spontane momenten, in het onverwachte, in de ruimte die niet strak dichtgeregeld is. Dat heeft de afgelopen jaren meer dan bewezen. Kijk naar initiatieven als de PIP en Club Laak.

Den Haag beschikt over talent, energie en potentie. De locaties zijn er. De talenten en de makers zijn er. Nu moet de gemeente, net als andere Europese steden, durven loslaten. Durven experimenteren. Durven vertrouwen.

Wat ons logisch zou lijken is Haags Nachtmakersfestival. Een jaarlijks moment waarop organisatoren, ambtenaren, locatiebeheerders, projectontwikkelaars, nachtmakers en stappenindenhaag.nl bij elkaar komen om afspraken vast te leggen die verder gaan dan goede bedoelingen.

Een stad die niet durft te knallen, zal nooit echt bruisen.